Casino de Monte-Carlo
Tabax bi siiwal benn seero bi, ak lépp lu ñu nettali lu siiwal tabax bi.

Ubbiku na ci 1863, te Charles Garnier tabaxaat ko ci 1878; Casino de Monte-Carlo mooy royukaayu bépp kaasino buy dalal ay gan ba tey. Ay taabalu ruleetam am nañu wëndelukaay yu am benn seero ak sàrti Farañse, te ñoo jur nettali yi gëna siiw ci fo bi.
Tabax bi
Kaasino bu njëkk bi benn kër gu yem la woon. Ci 1878, Charles Garnier, bi mu noppee ci Opéra bu Paris, yokk na Salle Garnier ak kanam gi ñuy gis ci bépp nataal: ñaari tour, benn teraas bu jàkkaarloo ak géej gi, ak barabu fo bu am ay néeg yu ñu raafal ci wurus, yu ñu defar ngir fowkat bi yég ne ñàkk fii, benn anam la ci bokk ci mbooloo mi. Salle Europe, ak ay palanteeram yu am melo ak juróom-ñetti lampu kristaal, am na ay taabalu ruleet li dale ci bi mu ubbikoo ba tey.
Taabal yi
Wëndelukaay yu am benn seerowëndelukaaySeeroBenn pax bu wert bi benn pari benn ci benn, dosen walla kolon du làmboo; mooy cosaanu njariñu kaasino. Ñu koy wax itam: benn seero, 0.Jàng lépp → rekk ñoo fa nekk, ak taabalu parijumtukaayTaabalu pariGrillu pari bi ñu bind ci taabal bi. Ñu koy wax itam: taabal, felt, cloth.Jàng lépp → yu ñu bind ci farañse, ñu séentu pari yu ñuy wootetaabalPari bu ñuy wootePari bu ñu yégle croupier bi te du ñu koy teg ak loxo, ci lu ëpp pari ci benn wàllu wëndelukaay niki voisins walla tiers. Ñu koy wax itam “pari bu ñu yégle”.Jàng lépp →, te fowkat bi tànn la partagesàrtLa partageSàrt bu Farañse: bu seero génnee, xaaju xaalisu pari benn ci benn dañu koy delloo. Dafay xaajal ñaar njariñu kaasino ci pari yooyu ba 1,35%.Jàng lépp → walla en prisonsàrtEn prisonSàrt bu Farañse: bu seero génnee, pari benn ci benn dañu koy denc ba ci wëndelu wi ci topp, du ñàkk. Dafay xaajal ñaar njariñu kaasino ci pari yooyu.Jàng lépp → ci pari benn ci bennpariPari benn ci bennXonq/ñuul, dul ñaar-ñaar/ñaar-ñaar, kaw/suuf. 18 nimero, dafay fey 1:1.Jàng lépp → bu seero génnee. Xaalis bi gëna tuuti ci pari dafa gëna kawe lu ëpp ci li ëpp ci kaasino yu Tugal, te ñu sàmm anamu sol bu guddi agsee. Ay néeg yu nëbbu yu am kem yu gëna kawe ñoo nekk ci ginnaaw néeg yi ñépp mën a dugg. Jumtukaay yi yu tey lañu; aada ji, ak baatu croupier bi muy wax “rien ne va plusFR · doxalinRien ne va plus“Dara doxatul.” Woote bu Farañse bu “amatul pari”.Jàng lépp →”, ci xarnu 19 la bokk.
Waññ gi tabax benn réew
Ak 2,70% ci li ëpp ci pari yi ak 1,35% ci pari benn ci benn, njariñu kaasino bi gëna woyof na lu ëpp ci bépp kaasino bu ko fi raw. Bari gi moo ko fey: saxaar yu jóge Nice dale ci 1868, ay otel ci tund wi, ak benn jamono ju daan dox lépp nawet. Ci 1869, kaasino bi moo daan fey réew mi, te ñu far galag ci njariñ. Li Blanc jàngale, moo di li dalu bii di wax saa su nekk: njariñu kaasino × mboolem parixaalisMboolem pariMboolem xaalis bi ñu teg ci pari ci benn diiru fo walla benn diir, ak gañ yi ñu dellu teg. Ñu koy wax itam: handle, action.Jàng lépp → mooy liggéey bi yépp, te mboolem pari dafay topp njëg gi.
Ganesi fa
Néeg yu mag yi dañuy dugal gan yu weesu 18 at te am kayitu xàmmeekaay; waa réew mi, ba tey, ñu tere leen pari. Dañuy fey ngir dugg ci néegu fo yi, te am na benn barab bu ñu dul fey bu am ay masinu fo. Bu nga demee ngir xool ruleet, Salle Europe ci njëlbéenu guddi mooy barab bi: benn croupier, benn rato bu gudd, ay jetoŋxaalisJetoŋLëf luy wone benn xaalis bu ñu tëral, bu ñuy teg ci taabalu pari bi ngir pari. Ñu koy wax itam: check.Jàng lépp → yu ñuy wax ci farañse, ak benn wëndelukaay bu soppiwul ay kotam li dale ci 1863.
Laaj yi
Gan yu weesu 18 at te am kayitu xàmmeekaay, te sol lu jekk. Doomi Monaco duñu mën a pari.
Benn seero ak sàrti Farañse mooy ruleet bu gëna baax ci yi ñu xam ci àddina si; kaasino yu bari ci Tugal am nañu lu yem ak loolu.
Déedéet ci anam bu ñu wax ci kanam. Kaasino bi mësul a wone taabal bi walla bés bi lu ëpp li ñépp nangu.
Ngistal ngir ree

Njariñu kaasino bu woyof, bari bu bari, benn yoonu saxaar ak benn tabaxkat bu baax lool.
Cosaan yi
- Schwartz, D. G. Roll the Bones: The History of Gambling.
- Kavanagh, T. M. Dice, Cards, Wheels: A Different History of French Culture.
- Barnhart, R. T. Beating the Wheel.