Wëndelu yu Bokkul Dara ci Ruleet
Wëndelu wu nekk ci dara lay tàmbalee.
Njureefu benn wëndelu amul benn doole ci wi ci topp. Xayma yépp ci bérab bii ci dëgg gii lañu sukkandiku.
Lan la bokkul dara di tekki
p(xonqpariXonqPari benn ci benn ci 18 nimero yu xonq yi. Ci Farañse: rouge.Jàng lépp → ci wëndelu 2 | xonq ci wëndelu 1) = p(xonq) = 18/37. Sukkandiku ci li weesu soppiwul dara. Nimero yu tàngléebNimero bu tàngNimero bu génn lu ëpp li ñu séentu ci jamono yii. Ci wëndelukaay bu jub, du wax dara ci li di ñëw.Jàng lépp →, nimero yu seddléebNimero bu seddNimero bu génnul ci wëndelu yu bare. Du xamle dara ci wëndelu yiy ñëw ci wëndelukaay bu jub.Jàng lépp → ak melo yu “jot” ay melokaanu li weesu lañu, du ay xaymaay ëllëg, te ku nekk ci ñoom ci wax ju dul dëgg ju ne wëndelu yu ruleet bokk nañu lay sukkandiku. Ci sàrt yi, mën-mënu ammatematigMën-mënu amMën-mënu am benn njureef, dale ko ci 0 ba 1 walla 0% ba 100%. Benn nimero: 1/37 = 2,70%.Jàng lépp → bu toftal bu nekk mooy bokkaale mën-mënu am yu benn wëndelu, te loolu rekk moo tax sàrtu bokkaale bi ci xëtu mën-mënu am bi mën a dox.
Lu tax “wëndelu yu ruleet bokk nañu” du dëgg ci jëmm
BaljumtukaayBalBal bu tuuti bi ñuy sànni ci yoon wi, safaanook rotor bi. Bal yu tey ivorine walla Teflon lañu, 18–21 mm.Jàng lépp → bi, ci loxo lañu koy sànnee ak gaaw guy soppiku ay fukkeelu meetar ci saa bu nekk; dafay wër ci benn yoon bu xoqatam di soppiku ak pënd ak tooy; dafay dal ci benn ci juróom-ñetti taxawalukaayu baljumtukaayTaxawalukaayu balBenn ci lëf yu weñ yi ci apron bi yuy tasaare bal bi ci daanu gi. Ñu koy wax itam: canoe, diamond, pin.Jàng lépp → ci benn kuwaŋ bu loolu yépp taxawal; dafay tëb ci kaw xàjjalekaayu paxjumtukaayXàjjalekaayu paxXàjjalekaay bu weñ bi nekk ci diggante ñaari pax ci wëndelukaay bi.Jàng lépp → yu seen doole ci bal bu dox 1 m/s jaxasoo la ci tekki bu xam-xam. Dara ci njureef bi weesu du des ci benn ci yooyu. RotorjumtukaayRotorPàcc bi di wëndeelu ci wëndelukaay bi te yor pax yi.Jàng lépp → bi benn rotor bi la, te foofu rekk la bokk mën a nëbbu, te loolu mooy laaju jubadig wëndelukaay.
Li ci topp
Doxalinu pari bu nekk ci njureef yi weesu lay sukkandiku. Su njureef yi weesu amul benn xibaar ci wëndelu wi ci topp, benn doxalin bu ni mel mënul a baaxal njëg gi ñu séentumatematigNjëg gi ñu séentuNjureef ci diggante ci benn pari ci yàgg. −1/37 ci xaalisu pari bi ci bépp pari bu Tugal bu ñu xam.Jàng lépp → ci pari bi ci topp. Loolu mooy firnde gu xam-xam gi ci kanamu doxalin yi, te moo tax xëti pexe yi mën nañu leen bind balaa ñu sos doxalin yu ñu sosagul: firnde gi ajuwul ci sàrt bi.
Kañ la doon tooñ
Su wëndelukaay bi jubadoon ci jëmm walla ñu mën a xam ni croupier bi di bàyyee bal bi rekk. Yooyu ay mbiru Bérébu Gëstu lañu. Fa sax, bokk bi ci jëmm la aju, du ci njureef yi weesu: paxjumtukaayPaxBenn ci 37 néeg yu am nimero yi ci rotor bi. Ñu koy wax itam: slot, cup.Jàng lépp → bu jubadi dafay gën a am mën-mën ci wëndelu wu nekk, du gën a am mën-mën ginaaw bu mu “seddee”. Njureef yu wëndelu yi weesu dinañu doon firnde ci wëndelukaay bi, te loolu wuute na ak benn melokaan ci njureef yi.
Bokkul dara, lu ñu jàppe la
Bokkaale mën-mën yi, dañu ko may rekk su xew-xew yi bokkul dara, te wëndelukaayu ruleet ci jëmm la am sañ-sañ boobu. Ci yeneen bérab, fàww ñu seet ko. Ci 1999, Sally Clark, benn layookat bu Àngalteer, dañu ko daan ne dafa rey ñaari doomam yu góor yu tuuti. Benn doktoor bu xale yi wax na àttekat yi ne mën-mënu ñaari dee yu xale yu tuuti ci lal ci benn njaboot bu mel ni bu moom 1 ci 73 milyoŋ la, lim bu mu am ci kare 1 ci 8.543, mën-mënu benn. Kare dafay jàppe ñaari dee yooyu ni ñaari wëndelu ci wëndelukaay. Waaye ay doomu ndey bokk nañu ay gen ak benn kër, kon ginaaw benn dee ci lal, ñaareel bi dafa gën a am mën-mën lool ci bu njëkk bi. Royal Statistical Society wax na ko ci kanamu ñépp ci 2001, te ndogalu Clark dañu ko far ci benn ñaareelu jublu ci 2003, ginaaw ay firndey paj yu ñu feeñalul woon feeñ. Hunacek (2025) dafa jëfandikoo mbir mi ngir jàngale sàrt bi xët wii sukkandiku: bokkaalel li bokkul dara rekk.
Bokkul dara ak taabal yu RNG
Taabal yu lojisel dañuy jële njureef bu nekk ci benn masin muy sos lim ci mbetteel (RNG) bu ñu seede, bu ñu natt ngir jikko jii rekk: bokkul dara ci diggante ay milyoŋi sànni. Wëndelukaay buy yëngu bi taaral rekk la. Taabal bu RNG bu wone bokk dina tooñ ci seede bi, te loolu natt bu gën a dëgër la ci lépp lu fowkat mën a def.
Laaj yi
Du ci benn pax. Xéyna, ak fulla bu mag, ci benn wàllu wëndelukaaywëndelukaayWàllu wëndelukaayAy pax yu topp ci benn wàll ci wëndelukaay bi, te du benn mboolem ci taabalu pari bi.Jàng lépp → lu ëpp li mbetteel may; xoolal màndargay croupier ci Bérébu Gëstu. Studio yi dañuy soppi ni ñuy bàyyee bal bi ngir tere ko.
Ngir seet jubadi ci ay junniy wëndelu, ci xalaat. Ngir wëndelu wi ci topp, déedéet.
Mbégte ak Matematig
Jéemal leen ci sa bopp balaa ngay xool tontu yi. Tontu bu nekk dafa làqu; ubbil ko bu nga waajee.
Pari bu ñu teg balaa ñaari wëndelu dafay fey benn ci benn su nimero bu ñaareel bi gënee kawe bu njëkk bi. Yem dafay ñàkk, te 0 dañu koy jàppe ni nimero bi gën a suufe. Ñaata lay jar ci wëndelukaayu Tugal?
Wone tontu bi
Tontu 2,70% dëgg-dëgg, benn ak xonqpariXonqPari benn ci benn ci 18 nimero yu xonq yi. Ci Farañse: rouge.Jàng lépp →.
Ñaari wëndelu yi bokkuñu dara, kon nimero bu ñaareel bi am na benn mën-mën ngir gën a kawe bu njëkk bi ak ngir gën a suufe. Li des rekk mooy yem, benn nimero bi ñaari yoon, ak mën-mënu ammatematigMën-mënu amMën-mënu am benn njureef, dale ko ci 0 ba 1 walla 0% ba 100%. Benn nimero: 1/37 = 2,70%.Jàng lépp → 1/37.
Kon pari bi dafay gañ ak mën-mënu am (1 − 1/37)/2 = 18/37, mën-mënu xonq dëgg-dëgg, te dafay jar benn 2,70% bi.
Su nga ko mënoon a teg ginaaw bu nga gisee nimero bu njëkk bi, dina doon may: ginaaw 0 dafay gañ 36 yoon ci 37. Moo tax pari bu ni mel war na tëju balaa wëndelu bu njëkk bi.
Ngistal ngir ree
Wëndelu wu nekk ci dara lay tàmbalee. Xayma yépp fii ci loolu lañu aju.
Cosaan yi
- Feller, W. An Introduction to Probability Theory and Its Applications, Vol. 1.
- Small, M. & Tse, C. K. “Predicting the outcome of roulette.”
- Hunacek, M. Quantitative Literacy Through Games and Gambling.
- Royal Statistical Society. “Statement regarding statistical issues in the Sally Clark case.”