Solo ci Statistig
“Am solo” mooy lu dul faral di am ci wëndelukaay bu jub, du “dëgg” te du “am njariñ”.
Njëg p bu 0,05 mooy ne wëndelukaay bu jub dina génne anam bu wengeel nii benn yoon ci ñaar-fukk. Su nga xoolee ñaar-fukki wëndelukaay, benn dina jaar ci mbetteel.
Lan mooy njëg p
Mën-mënu ammatematigMën-mënu amMën-mënu am benn njureef, dale ko ci 0 ba 1 walla 0% ba 100%. Benn nimero: 1/37 = 2,70%.Jàng lépp → gis wuute bu tollu walla bu ëpp bi ñu gis, su wëndelukaay bi jubee. Ab wax la ci xibaar yi ci benn jàppe, du ci wëndelukaay bi. Njëg pbérébu gëstup-valueMën-mënu am gis benn wuute bu tollu walla bu ëpp bi ñu gis su wëndelukaay bi juboon.Jàng lépp → bu 0,03 dafay wax: wëndelukaay bu jub dafay def lii 3% ci jamono yi. Waxul: am na 97% ci mën-mënu am ne wëndelukaay bi jubadi na. Wax bu ñaareel boobu dina soxla xam ni wëndelukaay yu jubadibérébu gëstuWëndelukaay bu jubadiWëndelukaay bu ay njuumteem ci yaram tax ay pax am mën-mënu am bu ëpp 1/37. Barewul, te mënuñu ko gise lu dul ak ay junniy wëndelu yu ñu bind.Jàng lépp → di bare ci njëlbéen, te ci kaasino bu tey dañoo néew lool, te loolu dafay tax benn njureef bu am solo gëna mën a doon mbetteel ci lu ñu gis.
Natt yu bare
Natt bu nekk bu nga def ci wëndelukaay bu jub am na 5% ci mën-mënu am mu jaar ci kemu 5%. Nattal ñaar-fukki wëndelukaay te benn jaar. Nattal benn wëndelukaay ci ñaar-fukki diir te benn jaar. Nattal benn misaal ak 37 boole yu paxjumtukaayPaxBenn ci 37 néeg yu am nimero yi ci rotor bi. Ñu koy wax itam: slot, cup.Jàng lépp →, juróom-benni boole yu wàllu wëndelukaaywëndelukaayWàllu wëndelukaayAy pax yu topp ci benn wàll ci wëndelukaay bi, te du benn mboolem ci taabalu pari bi.Jàng lépp → ak ñetti boole yu kulóor te am lu jaar. Garab gi mooy dogal natt bi bala nga xool xibaar yi, def ko benn yoon, te dëggal ko ci xibaar yu bees. Xool yu bare yi gis wëndelukaay bu “jubadi”, ci lu ëpp ñoo indi njureef bi.
Solo ak ni mu mage
Misaal bu mag lool mën na def jubadig bu tuuti lool lu am solo. Pax buy génn 1/36,5 te du 1/37 yàqu bu dëgg la bu dina am solo ci ay miliyoŋi wëndelu yu néew te dina ñàkk xaalis ba tey ci feyxaalisFeyLi pari bu gañ di delloo, ñu koy wax “X ci 1” ci kaw xaalisu pari bi ñu delloo.Jàng lépp → bu 35 ci 1. Li am solo ci fowkat mooy ni mu mage: ndax benn pax dafay génn 1/36 walla lu gën, te ñaata? Chi-square dafay wax ci wëndelukaay bi; ni pax bi di génne rekk moo lay wax ci pari bi.
Doole
Beneen njuumte ji mooy bañ a gis jubadig bu fa nekk. Ak 1.000 wëndelu, pax bu génn 1/30 (jubadig bu mag lool) dañu koy gis ci lu tollu ci genn-wàllu jamono yi rekk ci kemu 5%. Dayob misaal bi, du xelaay, moo koy jubbanti. Xëtu “Dayob Misaal” moo jox lim yi.
Kem bu ñu mën a jëfandikoo
Ngir wax ci jubadig am solo: natt bu ñu tànn bala noppi, p < 0,01 te du 0,05, defaraat ci misaal bu bokkul bu tollu ni moom, ak ni pax yu gëna génn yi di génne ci lu jege 1/34 walla lu gën ginnaaw defaraat bi. Kem boobu, ay yoon yu néew rekk lañu ko jot ci taariixu fo bi te mukk, ni li ñu siiwal di wone, ci wëndelukaay bu tey bu ñu topptoo.
Laaj yi
Aada la dale ci atum 1920 yi. Amul dara lu ko wuutale; 0,01 kem bu gëna xel la bu ngay xool wëndelukaay yu bare.
Xéy na du génne njureef yu yem. Mën na doon màndargaay croupier, njuumte ci bind walla jafe-jafe ci dugal xibaar yi. Defaraatal.
Déedéet. Dafay wax ne tasaaroo bi jubul. Saytu wàllu wëndelukaay ak ni mu mage ñoo lay wax fan.
Mbégte ak Matematig
Jéemal leen ci sa bopp balaa ngay xool tontu yi. Tontu bu nekk dafa làqu; ubbil ko bu nga waajee.
Ci benn wëndelukaay bu ñaari seerowëndelukaaySeeroBenn pax bu wert bi benn pari benn ci benn, dosen walla kolon du làmboo; mooy cosaanu njariñu kaasino. Ñu koy wax itam: benn seero, 0.Jàng lépp → bu ñu wax ci moom, dosenpariDosen1–12, 13–24 walla 25–36, dafay fey 2:1.Jàng lépp → bu njëkk bi génn na 742 yoon ci 3.000 wëndelu. Ñaata dayob tasaaromatematigDayob tasaaroReenu kaare bu tasaaroob njureef; diggante bi ñu gën a faral a gis ci biir njureef ak njëg gi ñu séentu.Jàng lépp → la loolu nekk ci suufu digg bi, te ñaata yoon la wëndelukaay bu jub di def loolu?
Wone tontu bi
Tontu Lu tollu ci 8,1 dayob tasaaro ci suuf. Wëndelukaay bu jub dina ko def lu tollu ci benn yoon ci 3 × 10¹⁵ jéem, mooy mukk. Tontu bi ñu móol ak laaj bi dafay wax 11,75; nun 8,07 lanu am.
Dosen bu njëkk bi am na 12 ci 38 paxjumtukaayPaxBenn ci 37 néeg yu am nimero yi ci rotor bi. Ñu koy wax itam: slot, cup.Jàng lépp → yi. Ci 3.000 wëndelu am na digg bu 3.000 × 12/38 = 947,4 génn, ak tasaaro bu √(3.000 × 12/38 × 26/38) = 25,5.
742 mu ngi 205,4 ci suufu digg bi: 205,4/25,5 = 8,07 tasaaro.
Wëndelukaay bu jub dafay des ñetti tasaaro lu tollu ci benn yoon ci 740 jéem; juróom-ñetti tasaaro, lu tollu ci benn yoon ci 3 × 10¹⁵ (rëddu Gauss, benn wet). Jàppe ne ki jàng dafa seetlu bi gën a bon ci ñetti dosen yi soppiwul dara lu am solo. Njureef bu ni mel dafay wax ne wëndelukaay bi, walla waññ bi, dafa am njuumte. Ci wëndelukaay bu benn seero, benn lim bi dina doon 9,0 tasaaro ci suuf (digg 973,0, tasaaro 25,6).
Ngistal ngir ree
Benn ci ñaar-fukki wëndelukaay yu jub dafay “am solo”. Loolu la lim bi tekki.
Cosaan yi
- Pearson, K. “On the criterion that a given system of deviations from the probable…”
- Feller, W. An Introduction to Probability Theory and Its Applications, Vol. 1.
- Wizard of Odds. “Ask the Wizard”, roulette questions.