Góor gi Toj Baŋk bi

Kan la woon

Charles Deville Wells (1841–1922) benn injenyeer la woon te naxkat bu daan nax saa su nekk, di dajale xaalisu ay nit ngir ay defar yu amul woon. Ci Sulet 1891, agsi na Monte Carlo ak £4.000 ci xaalis bu mel noonu. Ci juróomi fan, daan na bànk bi, maanaam jeexal xaalis bi benn taabal am, ay yoon, te dem ak lu tollu ci £40.000 ni mu ko waxe, ay milyoŋi pound ci jamono jii.

Ruleetu Monte Carlo

Li mu def ci dëgg

Wax na ne am na benn doxalin bu dul juum te mësul a wax lan la. Seede yi gisuñu benn anam bu leer ci ni mu daan fo, te amul benn nettali bu ñu mën a wóolu bu tudd benn pexe; Martingalepexe pariMartingaleYokkute buy ful pari bi ñaari yoon ginnaaw ñàkk bu nekk. Xoolal xëtu Pexe Pari ngir xam li mu def ak li mu dul def.Jàng lépp → bi ñuy faral di takk ci turam, benn xalaat rekk la. Loolu amul solo bu bari: bépp doxalin ci taabalu parijumtukaayTaabalu pariGrillu pari bi ñu bind ci taabal bi. Ñu koy wax itam: taabal, felt, cloth.Jàng lépp → bi am na benn njëg gi ñu séentumatematigNjëg gi ñu séentuNjureef ci diggante ci benn pari ci yàgg. −1/37 ci xaalisu pari bi ci bépp pari bu Tugal bu ñu xam.Jàng lépp → bu yem, kon lu mu def def, njureef bi benn wërsëg bu yàgg la woon. Mën-mënu ammatematigMën-mënu amMën-mënu am benn njureef, dale ko ci 0 ba 1 walla 0% ba 100%. Benn nimero: 1/37 = 2,70%.Jàng lépp → benn wërsëg bu yàgg ni bi moom dafa tuuti ci bépp fowkat ci boppam, te dafa mag ci junniy nit ñi jaar ci benn kaasino ci benn jamono. Kenn war naa doon Wells. Wells la woon.

Woy bi

“The Man Who Broke the Bank at Monte Carlo” (1892) bu Fred Gilbert, bi Charles Coborn woy, dafa siiw lool ci music-hall yu London te jàll ba Amerig. Ki koy nettali dafay doxantu ci boulevard bi ak kersa bu moom boppam, te baat bi “daan bànk bi” mi ngi tekki benn gañ bu doy waar li dale ca jamono jooju. Woy bi waxul dara ci ganesi bu ñaareel bi.

Ganesi bu ñaareel bi ak li ko topp

Wells dellusi na ci lolli boobu te gañaat, ba noppi ñàkk benn wàll ci xaalis bi ci benn ganesi ci nawetu 1891–92. Dafa sànk xaalis bu bari ci benn gaal bu rafet, Palais Royale, ak xaalisu ñi ko jox xaalis; mësul a agsi Monte Carlo. Ci mujjantalu 1892, polisu Farañse jàpp na ko ci Le Havre, te ci Mars 1893 benn àttekaay ci London daan na ko juróom-ñetti ati liggéey bu doole ngir nax. Génn na ci 1899, ñu yokkaat ko ñetti at ci 1906 ngir beneen nax, te ci noru 1911 dafa doxal benn bànk bu dul dëgg ci Paris bu daan dige 1% bés bu nekk, li ko yóbbu ci kasob Farañse. Faatu na ci London ci 1922. Kaasino bi, bi feyoon £40.000 ci 1891 te jot lu ëpp loolu ci siiw, jariñoo na ko lool.

Lu tax nettali bi am solo

Moo di misaal bi gëna leer ci benn doxalin bu “dox” ba noppi dootul dox. Doxalin bi defu dara ci yoon yi yépp; wërsëg bi ñëw na te dem, ni xët yi ci tasaaroob njureefmatematigTasaaroob NjureefNatt bu wone ni njureef yi tasaaroo ci wetu njëg gi ñu séentu. Dafa kawe ci straight up, suufe ci pari benn ci benn.Jàng lépp → wax ne war na am. Kaasino bi ñàkk na benn ayu-bés te gañ benn léeb. Bépp doxalin bu ñu jaay ba tey am na benn Wells ci seedeem yi, te ñoom ñépp am nañu benn ganesi bu ñaareel bu seede bi waxul.

Laaj yi